Hộ gia đình sống trên ghe, thuyền khi di dời lên bờ có được miễn tiền sử dụng đất không? Pháp luật quy định như thế nào đối với người dân vùng sông nước? Thực tế hiện nay, không phải ai cũng được miễn, việc này còn phụ thuộc vào chính sách và điều kiện cụ thể theo quy định pháp luật. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ về điều kiện để được miễn theo quy định mới.
1. Quy định pháp luật về việc miễn tiền sử dụng đất
Theo Luật Đất đai 2024, việc miễn, giảm tiền sử dụng đất được quy định tại Điều 157 nhằm thực hiện các chính sách phát triển kinh tế – xã hội và bảo đảm an sinh cho người dân. Theo đó, Nhà nước áp dụng miễn tiền sử dụng đất trong một số trường hợp nhất định như: sử dụng đất để thực hiện chính sách nhà ở, đất ở cho người có công, người nghèo; bố trí tái định cư; hoặc các trường hợp phải di dời do nguy cơ ảnh hưởng đến tính mạng.
Đáng chú ý, đối với các trường hợp được miễn tiền sử dụng đất, pháp luật quy định người sử dụng đất không phải thực hiện thủ tục đề nghị miễn, đồng thời không phải xác định giá đất đối với phần diện tích được miễn. Quy định này giúp đơn giản hóa thủ tục hành chính và tạo điều kiện thuận lợi cho người dân khi được Nhà nước hỗ trợ.
Bên cạnh đó, Nghị định 230/2025/NĐ-CP đã hướng dẫn cụ thể hơn về các trường hợp miễn tiền sử dụng đất trong thực tế. Theo Điều 4 của Nghị định, Nhà nước miễn tiền sử dụng đất trong hạn mức giao đất ở đối với các trường hợp như: giao đất tái định cư, bố trí dân cư tại các khu, cụm, tuyến dân cư theo chương trình của Chính phủ; hoặc di dời, sắp xếp lại dân cư sinh sống tại các khu vực đặc thù theo quy hoạch được phê duyệt.
Như vậy, quy định pháp luật hiện hành đã thiết lập cơ chế miễn tiền sử dụng đất tương đối rõ ràng, đặc biệt ưu tiên các trường hợp tái định cư và ổn định đời sống cho người dân, làm cơ sở để xem xét áp dụng đối với hộ gia đình sống trên ghe, thuyền di dời lên bờ.
2. Hộ gia đình sống trên ghe, thuyền di dời lên bờ có được miễn tiền sử dụng đất khi cấp đất ở không?
Theo quy định tại Luật Đất đai 2024, Nhà nước thực hiện miễn tiền sử dụng đất đối với một số trường hợp nhằm bảo đảm chính sách an sinh xã hội, trong đó có các trường hợp bố trí đất ở cho người dân phải di dời chỗ ở. Đây là cơ sở pháp lý chung để xem xét việc miễn tiền sử dụng đất khi người dân thay đổi nơi ở theo chủ trương của Nhà nước.
Tuy nhiên, để xác định cụ thể đối với hộ gia đình sống trên ghe, thuyền, cần căn cứ thêm vào Nghị định 230/2025/NĐ-CP. Theo quy định tại Điều 4 Nghị định này, Nhà nước miễn tiền sử dụng đất trong hạn mức giao đất ở đối với hộ dân sống trên sông nước, đầm phá khi được di chuyển đến khu tái định cư theo quy hoạch, kế hoạch đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
Như vậy, có thể hiểu một cách đơn giản rằng: nếu hộ gia đình sống trên ghe, thuyền được Nhà nước tổ chức di dời và bố trí đất ở hợp pháp trong các khu tái định cư thì sẽ được miễn tiền sử dụng đất (trong phạm vi hạn mức). Đây là chính sách nhằm hỗ trợ người dân ổn định cuộc sống khi chuyển từ môi trường sông nước lên đất liền.
Ngược lại, trong trường hợp người dân tự ý di chuyển lên bờ hoặc không thuộc diện được bố trí tái định cư theo chương trình, dự án của Nhà nước thì không thuộc trường hợp được miễn tiền sử dụng đất theo quy định pháp luật hiện hành.
Tóm lại, việc miễn tiền sử dụng đất đối với hộ sống trên ghe, thuyền khi di dời lên bờ phụ thuộc vào việc có thuộc chính sách di dời, tái định cư của Nhà nước hay không, chứ không áp dụng chung cho tất cả các trường hợp.
3. Điều kiện để được miễn tiền sử dụng đất của hộ gia đình sống trên ghe, thuyền
Hộ gia đình sống trên ghe, thuyền được miễn tiền sử dụng đất khi đáp ứng các điều kiện cơ bản sau: Hộ gia đình phải thuộc diện di dời theo chính sách của Nhà nước, không phải tự phát. Việc di dời cần nằm trong quy hoạch, kế hoạch hoặc dự án tái định cư đã được phê duyệt. Đồng thời, hộ dân phải được giao đất ở hợp pháp và trong hạn mức theo quy định. Ngược lại, nếu không thuộc chương trình di dời hoặc được giao đất vượt hạn mức thì sẽ không được miễn hoặc chỉ được miễn một phần tiền sử dụng đất.
Nếu bạn đang gặp vướng mắc tranh chấp, khiếu nại liên quan đến đất đai bạn nên liên hệ luật sư đất đai hoặc chuyên gia pháp lý để được tư vấn chính xác và kịp thời. Việc tham vấn sớm sẽ giúp bạn bảo vệ quyền lợi hợp pháp và tránh rủi ro pháp lý không đáng có.
Liên hệ Hãng Luật Anh Đào và Cộng sự:
📞 Hotline: 0932 049 492
📧 Email: gvndtb1992@gmail.com
🏢 Địa chỉ: 18B Nam Quốc Cang, Phường Bến Thành, TP.HCM
