Từ ngày 01/01/2025, nhiều người vẫn cho rằng việc dùng dao đánh nhau chỉ bị xử lý về tội cố ý gây thương tích. Tuy nhiên, theo quy định mới của pháp luật, dao có tính sát thương cao trong một số trường hợp được xác định là vũ khí quân dụng. Điều này đồng nghĩa với việc người sử dụng dao để gây thương tích cho người khác không chỉ đối mặt với trách nhiệm hình sự về hành vi xâm phạm sức khỏe, tính mạng mà còn có thể bị truy cứu thêm về tội danh liên quan đến vũ khí quân dụng. Vậy từ năm 2025, dùng dao đánh nhau bị xử lý như thế nào? Trường hợp nào bị truy cứu một tội, trường hợp nào bị truy cứu hai tội danh? Bài viết dưới đây sẽ phân tích những quy định mới nhất mà người dân cần đặc biệt lưu ý.
1. Quy định mới về dao có tính sát thương cao
Theo quy định tại điểm d khoản 2 và khoản 6 Điều 2 của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ số 42/2024/QH15 ngày 29/6/2024 thì dao sắc, dao nhọn thuộc danh mục do Bộ trưởng Bộ Công an ban hành được sử dụng với mục đích xâm phạm tính mạng, sức khỏe con người trái pháp luật là vũ khí quân dụng. Luật này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2025.
Ngày 15/11/2024, Bộ trưởng Bộ Công an đã ban hành Thông tư số 75/2024/TT-BCA quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, trong đó Phụ lục số 05 đã xác định danh mục dao có tính sát thương cao. Thông tư này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2025
Do vậy, kể từ ngày 01/01/2025, người thực hiện hành vi phạm tội sử dụng dao có tính sát thương cao xâm phạm tính mạng, sức khỏe của người khác thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự (Điều 304) và tội phạm tương ứng xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe của con người theo quy định của Bộ luật Hình sự, nếu có đủ yếu tố cấu thành tội phạm.
2. Dùng dao đánh nhau có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không?
Từ ngày 01/01/2025, người sử dụng dao có tính sát thương cao để đánh nhau có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự ngay cả trong trường hợp tỷ lệ thương tích của nạn nhân không cao.
Theo quy định mới, dao có tính sát thương cao khi được sử dụng nhằm xâm phạm tính mạng, sức khỏe của người khác trái pháp luật được xem là vũ khí quân dụng. Do đó, tùy từng trường hợp cụ thể, người thực hiện hành vi dùng dao đánh nhau có thể bị xử lý về một hoặc nhiều tội danh theo Bộ luật Hình sự.
Trường hợp gây thương tích dưới 11%
Nếu người dùng dao có tính sát thương cao gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khỏe cho người khác dưới 11% và không thuộc các trường hợp đặc biệt được quy định tại khoản 1 Điều 134 Bộ luật Hình sự thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự theo Điều 304 Bộ luật Hình sự.
Nói cách khác, dù tỷ lệ thương tật chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cố ý gây thương tích, người vi phạm vẫn có thể bị xử lý hình sự do đã sử dụng dao có tính sát thương cao được xác định là vũ khí quân dụng.
Trường hợp gây thương tích từ 11% trở lên
Trường hợp người dùng dao có tính sát thương cao gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khỏe cho người khác từ 11% trở lên thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự đồng thời về hai tội danh, gồm:
Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác theo Điều 134 Bộ luật Hình sự;
Tội chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự theo Điều 304 Bộ luật Hình sự Bộ luật Hình sự.
Đây là điểm đáng chú ý bởi người vi phạm không chỉ chịu trách nhiệm về hậu quả gây ra cho nạn nhân mà còn phải chịu trách nhiệm về việc sử dụng trái phép loại dao được pháp luật xem là vũ khí quân dụng.
Trường hợp mới chuẩn bị dao để đánh nhau
Không chỉ người trực tiếp gây thương tích mới có thể bị xử lý hình sự. Trong trường hợp một người chuẩn bị dao có tính sát thương cao với mục đích gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khỏe cho người khác thì vẫn có thể bị xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự về Điều 304 Bộ luật Hình sự nếu có đủ căn cứ xác định hành vi phạm tội.
Điều này cho thấy pháp luật hiện hành không chỉ xử lý hậu quả đã xảy ra mà còn hướng tới ngăn chặn từ sớm các hành vi sử dụng dao có tính sát thương cao để giải quyết mâu thuẫn hoặc thực hiện hành vi bạo lực.
3. Người dùng dao đánh nhau có được giảm nhẹ hình phạt không?
Mặc dù hành vi sử dụng dao có tính sát thương cao để đánh nhau có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự, nhưng trong quá trình giải quyết vụ án, Tòa án vẫn xem xét các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự.
Tự nguyện bồi thường, khắc phục hậu quả
Đây là một trong những tình tiết giảm nhẹ quan trọng nhất. Theo điểm b khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự, trường hợp người phạm tội đã tự nguyện bồi thường thiệt hại, thanh toán chi phí điều trị, hỗ trợ người bị hại hoặc khắc phục hậu quả do hành vi của mình gây ra thì có thể được Tòa án xem xét giảm nhẹ hình phạt.
Đối với các vụ dùng dao gây thương tích, việc chủ động thăm hỏi, chi trả viện phí, bồi thường tổn thất về sức khỏe và tinh thần cho người bị hại thường được xem là căn cứ có lợi cho bị cáo khi quyết định hình phạt.
Thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải
Người phạm tội thành khẩn khai báo, hợp tác với cơ quan điều tra, thừa nhận hành vi vi phạm và thể hiện sự ăn năn hối cải cũng được hưởng tình tiết giảm nhẹ theo quy định tại điểm s khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự.
Ngược lại, trường hợp quanh co chối tội, cản trở hoạt động điều tra hoặc bỏ trốn có thể khiến người phạm tội gặp nhiều bất lợi trong quá trình giải quyết vụ án.
Người bị hại xin giảm nhẹ trách nhiệm hình sự
Trong thực tế, sau khi được bồi thường đầy đủ, nhiều người bị hại hoặc gia đình người bị hại có đơn xin giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cho người phạm tội. Đây là tình tiết thường được Tòa án xem xét khi lượng hình, đặc biệt đối với những vụ việc phát sinh từ mâu thuẫn bộc phát, không có tính chất côn đồ hoặc không gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.
Các tình tiết giảm nhẹ khác
Ngoài những trường hợp nêu trên, người dùng dao đánh nhau còn có thể được xem xét giảm nhẹ hình phạt nếu thuộc các trường hợp như:
- Phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng;
- Phạm tội do bị kích động về tinh thần bởi hành vi trái pháp luật của người bị hại;
- Tích cực hợp tác với cơ quan tiến hành tố tụng;
- Có nhiều thành tích trong học tập, công tác hoặc có nhân thân tốt.
Lưu ý: Việc có tình tiết giảm nhẹ không đồng nghĩa với việc được miễn trách nhiệm hình sự. Người sử dụng dao có tính sát thương cao để gây thương tích cho người khác vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật. Các tình tiết giảm nhẹ chỉ là căn cứ để Tòa án xem xét quyết định mức hình phạt phù hợp với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội và nhân thân của người phạm tội.
Liên hệ Hãng Luật Anh Đào và Cộng sự:
📞 Hotline: 0932 049 492
📧 Email: gvndtb1992@gmail.com
🏢 Địa chỉ: 18B Nam Quốc Cang, Phường Bến Thành, TP.HCM
