Không phải mọi người bị kết án phạt tù đều được thi hành án theo cùng một trình tự. Đối với người đang bị tạm giam, pháp luật quy định một quy trình riêng với sự tham gia của Tòa án, cơ quan thi hành án hình sự và trại tạm giam nhằm bảo đảm việc thi hành bản án đúng thời hạn, đúng thẩm quyền và đúng quy định của pháp luật. Bài viết dưới đây sẽ làm rõ khái niệm người đang bị tạm giam và trình tự thi hành án phạt tù theo Luật Thi hành án hình sự.
1. Người đang bị tạm giam là ai?
Theo khoản 2 Điều 2 Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú năm 2025, người bị tạm giam là người đang được cơ sở giam giữ quản lý trong thời hạn tạm giam hoặc gia hạn tạm giam theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Đối tượng này bao gồm: bị can, bị cáo, người bị tạm giam để thực hiện việc dẫn độ, người đang chờ chấp hành án phạt tù và người bị kết án tử hình đang chờ thi hành án.
Như vậy, trong phạm vi thi hành án hình sự, người đang bị tạm giam để chờ chấp hành án phạt tù là người đã bị Tòa án kết án phạt tù bằng bản án có hiệu lực pháp luật nhưng chưa được chuyển đến trại giam để chấp hành án. Trong thời gian này, họ vẫn được quản lý tại trại tạm giam hoặc nhà tạm giữ và việc tổ chức thi hành án được thực hiện theo trình tự, thủ tục quy định tại Luật Thi hành án hình sự năm 2019.
2. Trình tự thi hành án phạt tù đối với người đang bị tạm giam
Bước 1. Tòa án ra quyết định thi hành án phạt tù
Sau khi bản án phạt tù có hiệu lực pháp luật, Chánh án Tòa án có thẩm quyền ban hành quyết định thi hành án phạt tù theo quy định tại Điều 22 Luật Thi hành án hình sự năm 2019. Quyết định thi hành án phải thể hiện đầy đủ các nội dung như thông tin của người bị kết án, bản án hoặc quyết định được thi hành, cơ quan có nhiệm vụ thi hành án, thời hạn chấp hành án phạt tù và các hình phạt bổ sung (nếu có).
Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày ra quyết định, Tòa án phải gửi quyết định thi hành án cho các cơ quan, cá nhân có liên quan, trong đó có trại tạm giam nơi người bị kết án đang bị tạm giam để tổ chức thi hành theo đúng quy định của pháp luật.
Bước 2. Tống đạt quyết định thi hành án và báo cáo cơ quan thi hành án hình sự
Theo khoản 1 Điều 23 Luật Thi hành án hình sự năm 2019, đối với người bị kết án phạt tù đang bị tạm giam, trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được quyết định thi hành án, trại tạm giam thuộc Công an cấp tỉnh hoặc cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp huyện nơi người bị kết án đang bị tạm giam có trách nhiệm tống đạt quyết định thi hành án cho người bị kết án.
Sau khi hoàn thành việc tống đạt, các cơ quan này phải báo cáo cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh để tiếp tục thực hiện các thủ tục theo quy định. Đối với người bị tạm giam trong hệ thống quân đội, việc tống đạt và báo cáo được thực hiện theo trình tự tương tự bởi trại tạm giam và cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu.
Bước 3. Hoàn chỉnh hồ sơ, lập danh sách và ra quyết định đưa người chấp hành án đi chấp hành án
Sau khi nhận được báo cáo từ trại tạm giam hoặc cơ quan thi hành án hình sự cấp dưới, trong thời hạn 05 ngày làm việc, cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh hoặc cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu có trách nhiệm hoàn chỉnh hồ sơ, lập danh sách người chấp hành án phạt tù và báo cáo cơ quan quản lý thi hành án hình sự thuộc Bộ Công an hoặc Bộ Quốc phòng.
Trên cơ sở hồ sơ và danh sách được chuyển đến, trong thời hạn 05 ngày làm việc, cơ quan quản lý thi hành án hình sự thuộc Bộ Công an hoặc Bộ Quốc phòng ra quyết định đưa người chấp hành án đến cơ sở giam giữ để chấp hành án phạt tù.
Trong thời gian chờ được chuyển đến nơi chấp hành án, người chấp hành án được hưởng chế độ quản lý, giam giữ và các quyền, nghĩa vụ như đối với phạm nhân theo quy định của Luật Thi hành án hình sự.
Liên hệ Hãng Luật Anh Đào và Cộng sự:
📞 Hotline: 0932 049 492
📧 Email: gvndtb1992@gmail.com
🏢 Địa chỉ: 18B Nam Quốc Cang, Phường Bến Thành, TP.HCM
