Chậm trả nợ thì có phải trả lãi, nhưng vay vàng có áp dụng quy định này hay không? Nhiều người khi phát sinh tranh chấp hợp đồng vay vàng. Thực tế, việc xác định bên vay có phải chịu lãi chậm thực hiện nghĩa vụ hay không còn phụ thuộc vào cách Tòa án giải quyết và thỏa thuận giữa các bên. Vậy pháp luật hiện hành quy định như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
1. Vay vàng không trả, Tòa án sẽ buộc trả vàng hay trả bằng tiền?
Theo khoản 1 và khoản 2 Điều 466 Bộ luật Dân sự năm 2015, đối với hợp đồng vay tài sản là vàng, bên vay có nghĩa vụ trả lại đúng số vàng đã vay, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác. Chỉ khi bên vay không thể trả bằng vàng và được bên cho vay đồng ý thì mới có thể thanh toán bằng tiền theo giá trị của số vàng tại thời điểm và địa điểm trả nợ.
Cụ thể,
“…
Điều 466. Nghĩa vụ trả nợ của bên vay
1. Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn; nếu tài sản là vật thì phải trả vật cùng loại đúng số lượng, chất lượng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
2. Trường hợp bên vay không thể trả vật thì có thể trả bằng tiền theo trị giá của vật đã vay tại địa điểm và thời điểm trả nợ, nếu được bên cho vay đồng ý.
…”
Do đó, khi giải quyết tranh chấp, Tòa án sẽ ưu tiên buộc bên vay trả bằng vàng, không tự động quy đổi thành tiền. Tuy nhiên, Tòa án vẫn quy đổi giá trị số vàng theo giá thị trường tại thời điểm xét xử sơ thẩm để tính án phí và các chi phí tố tụng, chứ không làm thay đổi nghĩa vụ trả nợ bằng vàng của bên vay.
2. Vay vàng chậm trả có phải chịu lãi chậm thực hiện nghĩa vụ không?
Theo Mục 31 Phần II Công văn 250/TANDTC-PC năm 2026 của Tòa án nhân dân tối cao, trường hợp giải quyết tranh chấp hợp đồng vay tài sản là vàng, nếu Tòa án buộc bên vay trả lại đúng số vàng đã vay thì không tuyên lãi chậm thực hiện nghĩa vụ trả nợ, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.
Ví dụ: Ông A cho ông B vay 10 lượng vàng SJC 9999 trong thời hạn 12 tháng. Hai bên thỏa thuận lãi suất là 1%/tháng, khi đến hạn ông B phải trả đủ 10 lượng vàng và tiền lãi theo thỏa thuận.
Đến hạn, ông B không trả nợ nên ông A khởi kiện. Tòa án xác định hợp đồng vay hợp pháp và buộc ông B trả lại 10 lượng vàng cho ông A. Đồng thời, do các bên đã có thỏa thuận về lãi, Tòa án buộc ông B phải thanh toán khoản tiền lãi theo thỏa thuận (trong phạm vi pháp luật cho phép). Ngược lại, nếu giữa ông A và ông B không có thỏa thuận về lãi, Tòa án chỉ buộc ông B trả 10 lượng vàng và không tuyên lãi chậm thực hiện nghĩa vụ trả nợ.
Quy định này xuất phát từ khoản 1 và khoản 2 Điều 466 Bộ luật Dân sự 2015, theo đó bên vay tài sản là vật phải trả lại đúng vật cùng loại, đúng số lượng, chất lượng. Chỉ khi không thể trả vậy và được bên vay đồng ý thì mới được thanh toán bằng tiền theo giá trị của tài sản tại thời điểm và địa điểm trả nợ.
Đối với trường hợp hợp đồng vay vàng có thỏa thuận về lãi, bên vay vẫn phải thực hiện nghĩa vụ trả lãi theo đúng nội dung đã thỏa thuận, miễn là thỏa thuận đó phù hợp với quy định của pháp luật.
Như vậy, không phải mọi trường hợp vay vàng chậm trả đều phải chịu lãi chậm thực hiện nghĩa vụ. Nếu Tòa án xác định nghĩa vụ trả nợ là trả bằng vàng thì sẽ không tuyên lãi chậm trả, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác hoặc pháp luật có quy định khác.
3. Người cho vay cần lưu ý gì khi cho vay bằng vàng?
Để hạn chế rủi ro khi phát sinh tranh chấp, người cho vay bằng vàng nên lưu ý một số vấn đề sau:
- Lập hợp đồng hoặc giấy vay bằng văn bản, ghi rõ loại vàng, số lượng, chất lượng, thời hạn vay và phương thức trả nợ.
- Thỏa thuận rõ về lãi suất (nếu có), thời điểm trả lãi và cách xử lý khi bên vay chậm thực hiện nghĩa vụ để tránh phát sinh tranh chấp.
- Lưu giữ đầy đủ chứng cứ như giấy vay, biên nhận giao nhận vàng, tin nhắn, ghi âm hoặc các tài liệu khác chứng minh việc cho vay.
- Trường hợp xảy ra tranh chấp, nên khởi kiện yêu cầu Tòa án buộc bên vay trả đúng số vàng đã vay. Theo khoản 1 và khoản 2 Điều 466 Bộ luật Dân sự năm 2015, bên vay tài sản là vật phải trả lại vật cùng loại, đúng số lượng, chất lượng, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.
Việc chuẩn bị đầy đủ giấy tờ và thỏa thuận rõ ràng ngay từ đầu sẽ giúp người cho vay bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của mình khi giải quyết tranh chấp tại Tòa án.
Liên hệ Hãng Luật Anh Đào và Cộng sự:
📞 Hotline: 0932 049 492
📧 Email: gvndtb1992@gmail.com
🏢 Địa chỉ: 18B Nam Quốc Cang, Phường Bến Thành, TP.HCM
