Cán bộ không nhận đơn tố cáo có bị xử lý không? Quyền quan trọng được pháp luật bảo vệ lại bị “làm ngơ” ngay từ khâu tiếp nhận. Không ít trường hợp cán bộ né tránh, trì hoãn hoặc từ chối nhận đơn tố cáo với nhiều lý do khác nhau, gây ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân. Vậy hành vi này có vi phạm pháp luật hay không? Có bị xử lý kỷ luật không? Và người dân cần làm gì để bảo vệ mình trong tình huống này? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn làm rõ toàn bộ vấn đề theo quy định pháp luật hiện hành.
1. Trách nhiệm của cơ quan, cá nhân có thẩm quyền khi tiếp nhận tố cáo theo quy định pháp luật
Việc tiếp nhận tố cáo của công dân không phải là quyền lựa chọn mà là nghĩa vụ bắt buộc của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền theo quy định của Luật Tố cáo 2018. Cụ thể tại Điều 5 luật này quy định, cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền phải:
“…
Điều 5. Trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền trong việc tiếp nhận, giải quyết tố cáo
1. Cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền, trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, có trách nhiệm sau đây:
a) Tổ chức việc tiếp nhận và giải quyết tố cáo theo đúng quy định của pháp luật; áp dụng biện pháp cần thiết nhằm ngăn chặn thiệt hại có thể xảy ra; bảo đảm an toàn cho người tố cáo; xử lý nghiêm minh người có hành vi vi phạm pháp luật và chịu trách nhiệm trước pháp luật về quyết định của mình;
b) Bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người bị tố cáo khi chưa có kết luận nội dung tố cáo của người giải quyết tố cáo.
2. Cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền trong việc tiếp nhận, giải quyết tố cáo mà không tiếp nhận, không giải quyết tố cáo theo đúng quy định của pháp luật, thiếu trách nhiệm trong việc tiếp nhận, giải quyết tố cáo hoặc giải quyết tố cáo trái pháp luật thì phải bị xử lý nghiêm minh; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường, bồi hoàn theo quy định của pháp luật
…”
Như vậy, có thể khẳng định: Khi người dân gửi đơn tố cáo hợp lệ, cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền không được phép né tránh hoặc từ chối tiếp nhận.
Trường hợp cơ quan có thẩm quyền không tiếp nhận, chậm trễ, thiếu trách nhiệm trong việc tiếp nhận, giải quyết hoặc giải quyết sai quy định pháp luật thì sẽ bị xử lý theo quy định mà còn có thể phải bồi thường thiệt hại nếu gây ra hậu quả trên thực tế.
2. Việc cán bộ né tránh, không nhận đơn tố cáo có bị xử lý kỷ luật không?
Theo Điều 5 Luật Tố cáo 2018, việc tiếp nhận và giải quyết tố cáo là nghĩa vụ bắt buộc của cơ quan, cá nhân có thẩm quyền. Vì vậy, cán bộ không có quyền lựa chọn nhận hay không nhận đơn tố cáo của người dân.
Hành vi né tránh, không tiếp nhận đơn tố cáo thể hiện việc không thực hiện đúng chức trách, nhiệm vụ được giao. Điều này không chỉ vi phạm quy định pháp luật mà còn làm ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của người tố cáo.
Bên cạnh đó, việc không tiếp nhận tố cáo còn có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, như không kịp thời ngăn chặn hành vi vi phạm, làm phát sinh hoặc gia tăng thiệt hại trên thực tế.
Chính vì vậy, pháp luật quy định các hành vi này phải bị xử lý nghiêm minh. Tùy theo mức độ vi phạm, cán bộ có thể bị xử lý kỷ luật với các hình thức phù hợp.Trường hợp hành vi gây thiệt hại, người vi phạm còn có thể phải bồi thường theo quy định pháp luật, thậm chí bị xem xét các trách nhiệm pháp lý khác nếu có dấu hiệu nghiêm trọng.
Như vậy, né tránh, không nhận đơn tố cáo là hành vi vi phạm pháp luật và hoàn toàn có thể bị xử lý kỷ luật, không phải là quyền lựa chọn của cán bộ có thẩm quyền.
3. Người tố cáo cần làm gì khi bị từ chối nhận đơn tố cáo?
Khi bị từ chối tiếp nhận đơn tố cáo, người tố cáo cần hiểu rằng quyền của mình vẫn được pháp luật bảo đảm theo luật định tại Điều 9 Luật Tố cáo 2018. Trước hết, người tố cáo có quyền tiếp tục thực hiện việc tố cáo và yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết. Việc bị từ chối tiếp nhận không làm mất đi quyền tố cáo đã được pháp luật ghi nhận.
Trong trường hợp có căn cứ cho rằng việc giải quyết tố cáo không đúng pháp luật hoặc không được thực hiện, người tố cáo có quyền tố cáo tiếp đến cơ quan, tổ chức, cá nhân cấp trên có thẩm quyền. Đây là cơ chế quan trọng giúp kiểm soát hành vi né tránh, không thực hiện trách nhiệm của cán bộ.
Bên cạnh đó, căn cứ Điều 11 Luật Tố cáo 2018, người giải quyết tố cáo có nghĩa vụ thông báo việc thụ lý hoặc không thụ lý tố cáo. Vì vậy, việc không tiếp nhận hoặc không phản hồi rõ ràng cho người tố cáo cũng là dấu hiệu của hành vi vi phạm nghĩa vụ trong giải quyết tố cáo.
Để bảo vệ quyền lợi của mình, người tố cáo nên lưu giữ các tài liệu, chứng cứ liên quan như đơn đã nộp, nội dung làm việc, các lần liên hệ… Đây là cơ sở quan trọng để chứng minh việc cơ quan có thẩm quyền không thực hiện đúng trách nhiệm.Ngoài ra, trong quá trình giải quyết tố cáo, người tố cáo có quyền đề nghị áp dụng các biện pháp bảo vệ và cung cấp thêm thông tin, tài liệu khi cần thiết để làm rõ nội dung tố cáo theo quy định của pháp luật.
Tóm lại, khi bị từ chối nhận đơn tố cáo, người tố cáo không nên dừng lại mà cần chủ động thực hiện quyền tố cáo tiếp, phản ánh hành vi vi phạm và thu thập chứng cứ để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Nếu bạn đang gặp vướng mắc trong việc tiếp nhận, giải quyết đơn tố cáo hoặc các vấn đề pháp lý liên quan, bạn nên liên hệ với luật sư hình sự để được tư vấn, hỗ trợ kịp thời và đúng quy định pháp luật.
Liên hệ Hãng Luật Anh Đào và Cộng sự:
📞 Hotline: 0932 049 492
📧 Email: gvndtb1992@gmail.com
🏢 Địa chỉ: 18B Nam Quốc Cang, Phường Bến Thành, TP.HCM
