Trong cuộc sống, lời hứa thưởng đôi khi là động lực thúc đẩy hành động. Nhưng liệu người đưa ra lời hứa ấy có thể bất ngờ rút lại cam kết? Và nếu có, họ phải tuân theo điều kiện gì? Câu hỏi tưởng chừng đơn giản này lại ẩn chứa nhiều yếu tố pháp lý thú vị, được quy định chặt chẽ trong Bộ luật Dân sự.
1. Khái niệm hứa thưởng
Theo Điều 570 Bộ luật Dân sự 2015, là việc một người công khai cam kết trả một khoản thưởng cho bất kỳ ai thực hiện được một công việc nhất định theo yêu cầu của mình. Người đưa ra lời hứa thưởng có nghĩa vụ trả thưởng khi có người thực hiện đúng công việc đã công bố.
Công việc được hứa thưởng phải cụ thể, khả thi, hợp pháp và không trái đạo đức xã hội (Khoản 2, Điều 570 Bộ lụật Dân sự 2015). Chẳng hạn, một cá nhân hứa thưởng 10 triệu đồng cho người tìm được thú cưng bị lạc đây là lời hứa thưởng hợp pháp.
2. Quyền rút lại tuyên bố hứa thưởng:
Quyền rút lại tuyên bố hứa thưởng là một quyền năng đặc biệt được pháp luật dân sự ghi nhận nhằm cân bằng lợi ích giữa người hứa thưởng và người thực hiện công việc. Tuy nhiên, quyền này không phải là tuyệt đối và chỉ được thực hiện trong giới hạn cụ thể mà pháp luật quy định.
Theo quy định tại Điều 571 Bộ luật Dân sự 2015, người hứa thưởng có quyền rút lại tuyên bố hứa thưởng nếu việc rút lại được thực hiện trước thời điểm bắt đầu thực hiện công việc. Cụ thể: “Khi chưa đến hạn bắt đầu thực hiện công việc thì người hứa thưởng có quyền rút lại tuyên bố hứa thưởng của mình.” Điều này có nghĩa là người hứa thưởng chỉ được rút lại lời hứa khi người được hứa chưa bắt đầu thực hiện công việc. Nếu người nhận thưởng đã bắt đầu thực hiện công việc thì người hứa thưởng không thể đơn phương rút lại lời hứa của mình.
Ngoài ra, việc rút lại tuyên bố phải được thực hiện bằng cùng cách thức và trên phương tiện đã công bố lời hứa thưởng trước đó, đảm bảo người khác có thể biết và dừng việc thực hiện công việc. Đây là điểm quan trọng nhằm bảo vệ người có thể đang dựa vào lời hứa để bắt đầu hành động.
Ví dụ: Nếu A đăng công khai trên mạng xã hội rằng sẽ thưởng 10 triệu đồng cho người tìm được chú chó bị lạc, thì A chỉ có thể rút lại lời hứa này nếu người tìm kiếm chưa bắt đầu thực hiện hành vi tìm kiếm. Việc rút lại phải được thực hiện công khai trên chính nền tảng mà lời hứa được công bố ban đầu, như là: đăng bài rút lại trên cùng trang mạng xã hội.
3. Trường hợp không được rút lại hứa thưởng:
Người hứa thưởng không được rút lại tuyên bố hứa thưởng nếu công việc đã được người khác bắt đầu thực hiện. Việc rút lại trong trường hợp này sẽ bị coi là vi phạm nghĩa vụ dân sự. Điều này đảm bảo nguyên tắc thiện chí và công bằng trong giao kết và thực hiện nghĩa vụ giữa các chủ thể trong quan hệ dân sự.
Ví dụ: Nếu B đã bắt đầu tìm kiếm chó sau khi đọc thông báo của A, thì A không thể rút lại lời hứa thưởng nữa. Nếu B hoàn thành công việc như yêu cầu, A phải trả thưởng theo quy định tại Điều 570 và Điều 572 Bộ luật Dân sự.
Tóm lại, pháp luật cho phép người hứa thưởng rút lại lời hứa trong một giới hạn nhất định để tránh lạm dụng, đồng thời bảo vệ quyền lợi của người thực hiện công việc. Sự rõ ràng trong thời điểm và cách thức rút lại giúp duy trì tính minh bạch và công bằng trong quan hệ dân sự.
