Bạn có biết một người có thể đứng tên thành lập nhiều công ty cùng lúc mà không vi phạm pháp luật? Hay việc làm giám đốc, người đại diện pháp luật cho 2–3 doanh nghiệp trở lên sẽ bị xử phạt? Những cá nhân đang muốn mở rộng kinh doanh hoặc được nhờ “đứng tên hộ” thành lập doanh nghiệp. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ quy định pháp luật hiện hành và những rủi ro tiềm ẩn phía sau. Bài viết dưới đây sẽ phân tích cụ thể việc đứng tên thành lập nhiều công ty có được phép hay không, ai bị hạn chế và những lưu ý quan trọng để tránh rủi ro pháp lý về sau.
1. Quy định pháp luật về việc đứng tên thành lập nhiều công ty
Pháp luật hiện hành không giới hạn số lượng doanh nghiệp mà một cá nhân được đứng tên thành lập, nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định của Luật Doanh nghiệp 2020.
Cụ thể, khoản 1 Điều 17 Luật Doanh nghiệp 2020 quy định:
“…
Tổ chức, cá nhân có quyền thành lập và quản lý doanh nghiệp tại Việt Nam theo quy định của Luật này, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này.
…”
Như vậy, về nguyên tắc chung, mọi cá nhân đều có quyền thành lập và quản lý doanh nghiệp, và luật không đặt ra bất kỳ giới hạn nào về số lượng doanh nghiệp được thành lập.
Tuy nhiên, khoản 2 Điều 17 cũng quy định rõ các trường hợp không có quyền thành lập và quản lý doanh nghiệp, bao gồm:
“…
Cán bộ, công chức, viên chức theo quy định của Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức…
Người chưa thành niên; người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự; người bị mất năng lực hành vi dân sự; người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi…
Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, bị tạm giam, đang chấp hành hình phạt tù… hoặc đang bị Tòa án cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định…”
Ngoài ra, về nguyên tắc bảo đảm quyền thành lập doanh nghiệp, Điều 5 Nghị định 168/2025/NĐ-CP quy định:
“…
Thành lập doanh nghiệp theo quy định của pháp luật là quyền của cá nhân, tổ chức và được Nhà nước bảo hộ.
…”
Đồng thời:
“…
Nghiêm cấm Cơ quan đăng ký kinh doanh và các cơ quan khác gây phiền hà đối với tổ chức, cá nhân trong khi tiếp nhận hồ sơ và giải quyết thủ tục đăng ký doanh nghiệp.
…”
Từ các quy định nêu trên có thể khẳng định: nếu cá nhân không thuộc nhóm đối tượng bị cấm theo khoản 2 Điều 17 Luật Doanh nghiệp 2020 thì hoàn toàn có quyền đứng tên thành lập nhiều công ty cùng lúc. Pháp luật chỉ giới hạn về điều kiện chủ thể, chứ không giới hạn về số lượng doanh nghiệp được thành lập.
2. Cá nhân có được đứng tên thành lập nhiều công ty không?
Theo quy định của pháp luật doanh nghiệp hiện hành, cá nhân có quyền thành lập và quản lý doanh nghiệp tại Việt Nam nếu không thuộc các trường hợp bị cấm. Pháp luật không đặt ra giới hạn về số lượng công ty mà một người được đứng tên thành lập. Điều này có nghĩa là một cá nhân hoàn toàn có thể đứng tên thành lập nhiều công ty cùng lúc, đồng thời là cổ đông, thành viên góp vốn hoặc người quản lý ở nhiều doanh nghiệp khác nhau.
Tuy nhiên, quyền này không áp dụng đối với một số đối tượng đặc biệt như: cán bộ, công chức, viên chức; sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp; người chưa đủ tuổi thành niên; người bị hạn chế hoặc mất năng lực hành vi dân sự; người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, chấp hành án phạt tù hoặc bị Tòa án cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề. Ngoài ra, một số trường hợp còn bị hạn chế theo quy định của pháp luật về phòng, chống tham nhũng và phá sản.
Như vậy, nếu cá nhân không thuộc nhóm đối tượng bị cấm và có đầy đủ năng lực hành vi dân sự, thì việc đứng tên thành lập nhiều công ty là hoàn toàn hợp pháp. Pháp luật chỉ kiểm soát về điều kiện chủ thể chứ không giới hạn số lượng doanh nghiệp được thành lập.
3. Rủi ro khi đứng tên thành lập nhiều công ty
Mặc dù pháp luật cho phép cá nhân đứng tên thành lập nhiều công ty, nhưng người đứng tên vẫn phải chịu trách nhiệm pháp lý theo quy định của Luật Doanh nghiệp 2020 và các luật liên quan.
Thứ nhất, nếu là người đại diện theo pháp luật, bạn phải chịu trách nhiệm về hoạt động quản lý, ký kết và điều hành doanh nghiệp. Khi công ty vi phạm về thuế, nghĩa vụ tài chính hoặc kinh doanh trái pháp luật, người đứng tên có thể bị xử phạt hành chính hoặc chịu trách nhiệm dân sự, hình sự tùy mức độ.
Thứ hai, nếu chưa góp đủ vốn theo cam kết, bạn phải chịu trách nhiệm tương ứng với phần vốn chưa góp.
Thứ ba, trường hợp đứng tên hộ người khác có thể dẫn đến rủi ro pháp lý nếu phát sinh tranh chấp, nợ thuế hoặc vi phạm pháp luật.
Vì vậy, dù việc đứng tên thành lập nhiều công ty là hợp pháp, cá nhân cần cân nhắc kỹ trách nhiệm pháp lý đi kèm trước khi thực hiện
Liên hệ Hãng Luật Anh Đào và Cộng sự:
📞 Hotline: 0932 049 492
📧 Email: gvndtb1992@gmail.com
🏢 Địa chỉ: 18B Nam Quốc Cang, Phường Bến Thành, TP.HCM
